İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Neler Oldu ?
  3. Tarihte İlk Öldürülen Sultan: Mahpeyker Kösem

Tarihte İlk Öldürülen Sultan: Mahpeyker Kösem

Kösem Sultan Osmanlı tarihinin en etkili kadın sultanlarından biriydi. Sultan Ahmet’in hastalığına yakalanma sonucu ani ölümü onu iktidarı hazırlayan ilk perdeydi. Mahpeyker Kösem Sultan bu olaydan sonra tahta geçecek isimleri bizzat kendi belirleyecek Valide Sultan olarak iktidara kendi istedikleri doğrultusunda yön verecekti. Birçok padişahtan daha uzun süre iktidar süren Kösem, öldürülen ilk Valide Sultan olarak Osmanlı tarihine geçti. Peki Kösem Sultan nasıl öldürüldü? Haydi Kösem’in hayatından daha yakından bakalım.

Devleti yöneten bir kadın Sultan Mahpeyker Kösem, Osmanlı tarihinin etkili kadınlarından olan Kösem Sultan 1590 yılında Yunanistan’da Anastasia adıyla doğdu. Bosna Beylerbeyi tarafından İstanbul’a kızları ağasına gönderildi. Kösem Sultan küçük yaşta haremdeki eğitimine başladı. 15 yaşındayken Sultan birinci Ahmet’e Haseki oldu. Keskin zekası ile padişahı etkisi altına aldı ve sarayda gün geçtikçe nüfuzunu arttırdı. Ancak Kösem Sultan Ahmet zamanında siyasette ve sarayda çok etkin olamıyordu. Venedik elçisi Simon Cantarani ‘nin yazdıkları o günlerde girmelerinde olan Kösem’in gelecektik eylemleri hakkında adeta bir ipucu uydu güzel Kurnaz birçok yeteneği olan mükemmel şarkı söyleyen bir Ahmet’in çok sevdiği ama devlet işlerini konuşmayacak kadar dikkatli davrandığı bir Haseki eşi 1. Ahmet ölümcül humma hastalığına yakalandığında Kösem henüz 27 yaşındaydı. Oğullarını saltanatı hazırlayacak çeşitli faaliyetleri geçti.

Sultan birinci Ahmet’in ölümünün ardından onun nüfus Hatice Sultan’dan doğuma en büyük oğlu Osman’ın yerine bir Ahmet’in kardeşi Mustafa’yı tahta çıkarttı ve böylece Saltanat sisteminde önemli bir değişikliğe yol açtı. Bu olay kardeş katli uygulamasının sona erişinde Kösem Sultan’ın yatsı namaz ve Payı olduğunun göstergesi oldu Kösem Sultan birinci Mustafa’nın saltanatı ile eskisaray da 6 yıl kadar ikamet etti. Ardından oğlu dördüncü Murat’ın 9 Eylül 1623 de tahta çıkışı onu arzuladığı gücü sağladı. Eski saraydan Topkapı Sarayı’na özel bir törenle gelip Valide Sultan oldu. Murat’ın henüz 12 yaşında olması devletin idaresinde onu söz sahibi yaptı. Bu yıllarda yaşanılan sıkıntıları çoğunda devlet erkanı ile birlikte çalıştı. Sultan murat annesinin yanında devlet işlerine öğreniyor, idareyi devralmayı planlıyordu. Kösem Sultan ise yetkilerini oğluna bırakmak niyetinde değildi. Zamanla Sultan 4. Murat olgunlaşarak annesini faaliyetlerini bir ölçüde engellemeye başladı. Ancak genç yaşta beklenmedik ölümü birçok şeyi değiştirdi. Tahta Kösem Sultan’ın diğer oğlu İbrahim çıktı ve Kösem Sultan’ın nüfusu tekrardan arttı. İbrahim tahta çıktığında Osmanlı hanedanı büyük bir kriz ile karşılaştı. İbrahim hanedanın tek erkek varizi durumundaydı ve acil bir şekilde hanedanı devamını sağlama zorunluluğu vardı. Oysa 1. İbrahim psikolojik problemler yaşıyor ve kadınları çok iyi ilgi duymuyordu. Kösem’in ilk işi Osmanlı Tahtının son bulmasını önlemek için İbrahim’in bir erkek evlat sahibi olmasını sağlayacak tedbirleri yönelmek oldu. Oğluna tedavi amacıyla ülkenin her yanından doktorlar ve firhüçler getirtti. Nihayet İbrahim tahta çıkmasından 2 yıl sonra Şehzade Mehmet doğdu ve en nihayetinde hanedanın devamı sağlanmış oldu. Öte yandan Sultan İbrahim artan Ruhi sıkıntıların da etkisi ile annesini dinlemez oldu. Hatta gözdelerinin de tesiriyle onu saraydan uzaklaştırdı.

İskender Çelebi bahçesinde ikamete mecbur etti. Bir rivayete göre İbrahim aslında annesinin rödosa sürmek istemişti. Padişahın çılgınca talepleri gün geçtikçe artıyordu. Kösem dahi bunca yıllık tecrübesie rağmen hayatından endişeliydi. devlet erkanı ve Yeniçeri Ocağı ileri gelenleri padişahın tahttan indirilmesini zaruret haline geldiği huşunda fikir birliği içindeydi. Önemli devlet adamları bu iş içinde Valide sultanı rızasının alınması gerektiğini biliyorlardı. Kösem Sultan önce rıza göstermeyip direndi. Ardından çaresiz kalmış gibi görünerek, torunu Mehmet hazırlamak üzere harekete geçti. Bir İbrahim İstanbul’da patlak veren bu isyan sonucunda öldürüldükten sonra yerine Kösem Sultan’ın torunu 6 yaşındaki Sultan 4. Mehmet geçti. Kösem Sultan için İbrahim’i saltanatı peksa geçmemişti Zira Valide sultanlık yetkilerini istediği gibi kullanılmamış zaman zaman endişeli günler geçirmişti. Sorununun daha çok küçük olması ve torununun annesi Turhan Sultan’ın genç ve tecrübesiz bulunması sebebiyle iktidarda kalmaya devam etti. Halbuki geleneğe göre büyük Valide Sultan’ın eski saraya gidip köşesine çekilmesi Turhan sultanı yetkileri kullanması gerekirdi. 4. Mehmet’in saltanatının ilk yıllarında Kösem Sultan Yeniçeri ocağına dayanarak devlet işlerine müdahale etmeyi sürdürdü. Öte yandan Turhan Sultan da padişahın annesi olarak devlet işlerine müdahale etmeye başladı. O da Saray ağalarına dayanıp bir denge kurmayı başarmıştı. Artık iki Valide Sultan arasında birisinin ölümüne sebep olacak rekabet başlamıştı. Bunun üzerine Kösem Sultan ve ekibi elini çabuk tutup padişahı tahttan indirmeye ve Turhan Sultan ortadan kaldırmaya karar verdiler. Tahta kadın olan Dilaşup Sultan’da doğuma Mehmet’in kardeşi Süleyman çıkarmayı planladılar. Böylece büyük valide rahat bir şekilde hâkimiyetine devam ettirebilecekti. Kösem Sultan Ocak ağalarına gizlice mektuplar göndererek, Turhan Sultan’ın taraftarı 4 Harem ağasının öldürülmesine yardımcı olmalarını istedi. Kararlaştırılan gece ağalar adamları ile birlikte gizlice Sarayı inip Turhan Sultan ile adamlarını bertaraf ettikten sonra 4 Mehmet’i de zehirli bir şerbeti içirilecekti . Ancak iki valide ile de temasta bulunan Melek’i kadın Turhan Sultan’a uyarınca durum Kösem aleyhine döndü. Kösem’in yaptığı plan aleyhine işledi. Turna Sultan Kösem öldürmek üzere faaliyete geçti.

2 Eylül 1651 tarihinde Süleyman ağa ve adamları Kösem Sultan’ın haremdeki odaların birinde bulup öldürdüler. Kösem Sultan’ın cenazesi eski Saraya götürüldü gerekli işlemler yapıldıktan sonra Sultan birinci Ahmet’in yanına defnedildi.

Mahpeyker Kösem Sultan hem birçok hadisenin başrolü olarak hem de saltanatın karşı karşıya kaldı tüm badireler inatla atılmasına pay sahibi olarak bir devre damgasını vurdu. Osmanlı tarihinde öldürülen ilk Valide Sultan da hatta ilk olmakla kalmadı kıyaslanamayacak kişiliği Osmanlı saraylarında ki yarım yüzyıla yakın otoritesi ile açıklanabilir. Osmanlı Devleti’nde pek çok padişahtan daha çok iktidar sürmüştü. Hayır işleri ile tanınan bir Sultandı. Kösem Sultan’a sahip olduğu yüklü gelirini cömertçe dağıttığı bilinirdi. Hatta bizzat hapishanlere gider, borçluların borçlarını ödeyerek onları kurtarırdı. Hizmetindeki kızları bir müddet çalıştırdıktan sonra çeyizlerini düzüp uygun kimselerle evlendirirdi. Yaptırdığı birçok Cami mektep Çeşme vardı. hayatı yerli ve yabancı Yazarlar da kaleme alınmış tarihi romanları da konu olmuştur.

Yorum Yap

Yorum Yap